Czym jest zagrożenie od łuku elektrycznego? 

Zwarcie łukowe (z ang. Arc Flash lub electric arc) inaczej zwane iskrzeniem, łukiem elektrycznym, pożarem elektrycznym lub błędnie zwarciem elektrycznym (nie jest to to samo). Łuk elektryczny formuje się podczas przepływu prądu  pomiędzy elektrodami (anodą i katodą) w powstałym kanale zjonizowanego gazu, najczęściej powietrza. Nazwa łuk pochodzi od kształtu, który formuję się wskutek konwekcji zjonizowanego gazu.  Plazma wokół łuku elektrycznego może osiągać aż do 19000 °C. Zjawisko to zazwyczaj używamy w kontrolowany sposób  na przykład w spawarkach lub piecach łukowych. Problemy zaczynają się gdy łuk elektryczny powstaje wskutek wypadku lub samoistnie tam, gdzie nie powinien i stanowi zagrożenie dla zdrowia, a nawet życia ludzkiego.  

Dlaczego łuk elektryczny (Arc Flash) jest niebezpieczny? 

Podczas prac elektrycznych istnieje ryzyko powstania łuku elektrycznego i w zależności od wielu czynników może mieć różne konsekwencje. Sam łuk elektryczny potrafi osiągnąć  temperaturę ponad 19000°C. Dla przykładu, aby uzyskać 2 stopień poparzenia wystarczy temperatura 80 °C przez 100ms (0,1s) lub  woda o temperaturze 60 °C  przez 3s. Jak widać, o odpowiednio dobranych środkach ochronnych powinniśmy pomyśleć przed wypadkiem, bo w trakcie będzie już za późno.  

Według mnie praca bez ŚOI jest jak jazda autem bez zapiętych pasów albo czyszczenie naładowanej broni patrząc w lufę. 

Analiza Arc Flash w instalacji elektrycznej- od czego zacząć? 

Jeśli mowa o zwarciach łukowych to jest wiele rozwiązań  ale zanim zaczniemy coś poprawiać, dobrze jest wiedzieć: 

• gdzie jest zagrożenie
• jakie jest zagrożenie
• jakie metody eliminacji lub ograniczania najlepiej zastosować  

Aby zrobić to dobrze, powinniśmy określić zagrożenie od zwarć łukowych (arc flash) w naszej instalacji elektrycznej. Jest to bardzo ważny krok, ponieważ pozwoli on na: 

• identyfikację poziomu zagrożenia (energia w cal/cm²)
• identyfikację lokalizacji, które wymagają interwencji
• ustalenie priorytetów dla dalszych działań
• stworzenie krótkoterminowych rozwiązań (np. wymiana ŚOI)
• przygotowanie planu modernizacji lub korekta inwestycji

Ostatecznie zaoszczędzimy czas i pieniądze wiedząc, gdzie precyzyjnie dokonać działań korygujących i inwestycji w bezpieczeństwo.  Warto też wspomnieć, że w  krajach Europy kary za nieprzestrzeganie zasad BHP coraz częściej wiążą się  z wysokimi karami np. w  AWE UK zapłaciło £ 600 000 kary za nieprawidłowości pod kątem ochrony przed zwarciami łukowymi.     

Od strony  wymagań najbardziej znaną i używaną metodą nas świecie i w EU do analizy ryzyka od zwarć łukowych jest: 

• poradnik NFPA 70E – 2021  
• standard techniczny  IEEE 1584 – 2018 (zaleceny przez NFPA 70E) 

Zachęcam do przeczytania kolejnych artykułów z serii Arc Flash Krok po Kroku.